الیاف فرش دستباف و آشنایی با نخ های مختلف

الیاف فرش دستباف و آشنایی با نخ های مختلف [ 0 تا 100 ]
  • 11 تیر 1402
  • زمان مطالعه : 15 دقیقه
  • نویسنده : سمیرا شیری
  • تعداد بازدید : 505

الیاف فرش دستباف همواره یکی از نقاط قوت و مزیت آن نسبت به فرش ماشینی و الیاف مصنوعی به کار رفته در آن بوده است. اما همان نخ های مورد استفاده در قالی نیز انواع مختلفی دارند، پشم، ابریشم، کرک و کتان چهار الیاف اصلی مورد استفاده در قالی بافی هستند که می توان از آن در قالی و قالی استفاده کرد. . در این مقاله از فرش فراهان قصد داریم ابتدا پس از بررسی ویژگی های انواع الیاف فرش دستباف به نحوه استفاده از این نخ ها در فرش بپردازیم و به نوعی کیفیت فرش را بر اساس نوع آن بیان کنیم.

الیاف فرش دستباف

همانطور که اشاره کردیم 4 نوع اصلی پنبه، ابریشم، کرکی و کتان وجود دارد که بسته به استفاده از هر یک از این الیاف فرش دستباف با ویژگی خاصی از آن فرش مواجه خواهید شد، بنابراین اگر به دنبال یک فرش بخرید، مطمئن باشید که انتظار دارید فرش شما از نظر سازگاری با نخ بررسی شود.

1. پشم الیاف با کیفیت بالا

پشم الیاف با کیفیت بالا

در بین الیاف فرش دستباف، پشم را به طور قطع می توان یکی از مهمترین آنها معرفی کرد. در ایران در نقاط مختلف کشور گوسفندی پرورش می دهیم که از پشم آنها می توان فرش دستباف بافت.

بررسی ها نشان می دهد که بیش از 70 درصد پشم گوسفند ایران به دلیل قطر و کیفیت بالا برای استفاده در صنعت قالی بافی بسیار مناسب است. بهتر است بدانید که قطر استاندارد برای استفاده در قالی بافی 30 تا 40 میکرون است و چند نکته دیگر در مورد این الیاف:

استفاده از پشمک در مناطق کوهستانی با آب و هوای معتدل گزینه بهتری برای قالی بافی است.
در رنگرزی فرش دستباف توصیه می شود به دنبال پشم سفید باشید زیرا رنگ پذیری بالاتری نسبت به سایر رنگ ها دارد.
فصل پشمک نیز بر کیفیت آن تأثیر می گذارد و پشم بهاره بهتر از پشم پاییزی است.
شستشوی پشم یکی از مراحل مهم در ایجاد الیاف با کیفیت است، وجود ناخالصی های مختلف در پشم مانند ماسه، چربی بدن، ادرار و عرق حیوانات و ... کیفیت کار را به شدت کاهش می دهد.

2. پنبه (متداول ترین الیاف فرش دستباف)

پنبه (متداول ترین الیاف فرش دستباف)

در بین الیاف فرش دستباف، به طور قطع می توان پنبه را به عنوان رایج ترین و پرکاربردترین گزینه معرفی کرد. استفاده از پنبه برای بافت فرش ایرانی موضوعی بسیار رایج است و دلایل زیادی برای این امر وجود دارد که در زیر به برخی از آنها اشاره می شود. ما خواهیم کرد:

اولین دلیل این امر استحکام بالای پنبه نسبت به سایر الیاف مانند پشم و ابریشم است.

دلیل دوم را می توان به مقاومت بالای این الیاف در برابر آفات نسبت داد، آفاتی مانند بید بر خلاف سایر نخ ها تمایلی به خوردن پنبه ندارند و به همین دلیل است که در فرش های دارای نخ پنبه ای، زمانی که در آنها باید در معرض خوردگی و خوردگی باشند. فقط پرزها خورده شود و تار و پارچه آنها آسیب نبیند.

دلیل سوم را باید در نوع بافت فرش ایرانی در نظر گرفت، با توجه به اینکه در بسیاری از نقاط ایران درشت بافی در اولویت بافندگان است که باعث شده تا پنبه ای که برای این کار بسیار مناسب است رواج بیشتری پیدا کند.

نکته ای که در اینجا باید به آن اشاره کرد این است که نمی توان از الیاف پنبه برای پرز فرش استفاده کرد.

3. ابریشم (گران ترین الیاف فرش دستباف)

گزینه بعدی که در بررسی نخ و الیاف فرش دستباف باید در نظر بگیریم ابریشم است، این الیاف که از پیله های کرم ابریشم به نسبت قطر به دست می آید استحکام بیشتری نسبت به پشم دارد.

دلیل اصلی گران بودن فرش های ابریشمی نسبت به سایر الیاف را می توان در سخت کوشی و تلاش زیاد آنها دانست. در واقع، هنگامی که از الیاف ابریشم استفاده می کنید، "دقت" مهمترین عنصر کار شما است که موضوع آن است. فرش های گرانبها را با رج های بلند می سازد که برای بافندگی استفاده می شود.

استفاده از الیاف ابریشم در قسمت‌های مختلف قالی‌بافی امکان‌پذیر است، برق‌کاری و پرداخت و برجسته‌کردن طرح و نقش یکی از این موارد است که در فرش‌های ایرانی مانند نایین، کاشان، تبریز و .. بکار می‌رود.

4. کراک (الیاف کمیاب و گران قیمت)

کراک (الیاف کمیاب و گران قیمت)

در بسیاری از موارد می بینیم که ادعا می شود فرش دستباف از الیاف کرکی است، اما وقتی به قیمت آنها نگاه می کنیم کمی دور از واقعیت است، درست است که این فرش ها از پشم مرغوب خارجی ساخته شده اند. مانند "مرینوس ها" بافته می شوند و به اشتباه یا عمدا به عنوان فرش های پرزدار معرفی می شوند.

اگر با تعریف کرک آشنا باشید قطعا دلیل گرانی و کمیاب بودن آن را متوجه خواهید شد. کرک در واقع پشم نرمی است که روی بدن گوسفند، بز و شتر رشد می کند و هنگام شانه زدن بین دندان ها گیر می کند.

با توجه به تعریف کراک باید به این نتیجه رسید که استفاده از آن فقط برای فرش های ظریف و گران قیمت معقول است.

بیشتر بخوانید : نمونه سوالات قالی بافی

نحوه استفاده از الیاف در فرش های مختلف

نحوه استفاده از الیاف در فرش های مختلف

تا اینجا در مورد انواع الیاف فرش دستباف صحبت کردیم، حال باید در مورد نحوه استفاده از این الیاف در پرز فرش و اینکه از چه روش و ترکیبی از این نوع نخ استفاده می شود صحبت کنیم؟

1. فرش تمام پشمی

اولین نوع استفاده از الیاف فرش دستباف این است که هم تار و هم پرز آن از پشم است، اساساً این نوع استفاده به جاهایی برمی گردد که دسترسی به پنبه کمی سخت است و در واقع بیشتر نوعی بافت است. سنتی به جای صنعتی در نظر گرفته می شود.

وقتی هم برای نخ و هم برای پرز از پشم استفاده می‌کنید، بافت خود را ضخیم‌تر و زبرتر می‌کنید و به نوعی بافت شما زیرانداز مکان‌های شلوغ می‌شود.

نکته ای که باید به آن توجه شود ویژگی های خاص فرش های پشمی، درخشندگی، دوام، استحکام، تسکین درد، مناسب برای سلامتی، بهبود گردش خون و ... است.

2. فرش تمام ابریشم

فرش تمام ابریشم

در گذشته به تفصیل در مورد فرش ابریشم دستباف صحبت کرده ایم، فرشی که هم ابریشمی و هم کرکی باشد را قطعا می توان فرشی نفیس دانست که باید از آن مراقبت کرد.

در واقع فرشی که در آن از این نوع نخ و الیاف برای بافت استفاده می شود، جلوه ای ظریف با زیبایی فوق العاده است که بسیار گران است، بنابراین توصیه می شود این فرش ها را در مکان های کم ارتفاع بپوشید. و خانه را صاف کنید، این کار از خراب شدن سریع آن جلوگیری می کند.

پس فرش های تمام ابریشم برخلاف فرش های پشمی مقاومت بالایی ندارند اما زیبایی و جذابیت آن ها بسیار بالاست.

3. فرش پشمی – کتان (متداول ترین نوع الیاف فرش دستباف)

در قسمت اول صحبتمان، وقتی به معرفی انواع الیاف فرش دستباف پرداختیم، از کتان صحبت نکردیم، دلیل آن این است که این الیاف فقط برای پود قابل استفاده است و استفاده از آن بسیار رایج است، تا جایی که فرش های پرز پشمی و کتان را می توان رایج ترین نوع بافت دانست.

این رایج ترین نوع فرش درشت بافت است که در روستاها و شهرهای کوچک بافته می شود. الیاف کتان از ساقه های گیاه به نام فلاکس استخراج می شود. کشت این گیاه به صورت سالانه انجام می شود. قسمت بالایی ساقه دارای چندین شاخه است و روی این شاخه ها گل های سفید، قرمز، بنفش، لاجوردی و آبی دیده می شود.

4. فرش پشمی – ابریشم

فرش پشمی – ابریشم

استفاده از پودهای پشمی و ابریشم یکی دیگر از روش های استفاده از الیاف فرش دستباف است که البته بسیار نادر است، در واقع استفاده از 100% پشم برای پرز و 100% ابریشم برای پود بسیار غیر معمول است و زمانی که نخ ابریشم باشد. ابریشم برای برخی از رنگ های پرز نیز استفاده می شود.

وقتی از این مقدار ابریشم در پرزها استفاده می‌شود و نقش‌ها و حاشیه‌ها با ابریشم بافته می‌شود، اصطلاح فرش گل ابریشم برای آن به کار می‌رود که در شهرهایی مانند اصفهان و تبریز و زمانی که به جای پشم برای زمینه بافته می‌شود. به استفاده از ابریشم «فم ابریشم» می گویند.

5. فرش دستباف خز – ابریشم

آخرین گزینه ای که می خواهیم در مورد الیاف فرش دستباف و انواع قالیچه بررسی کنیم، استفاده از پرزهای کرکی و پودهای ابریشمی است که ممکن است با کتان جایگزین شوند.

همانطور که در قسمت های قبل اشاره کردیم استفاده از کراک به دلیل قیمت و ظرافت بالا و در عین حال مقاومت کمتر چندان مورد استقبال قرار نمی گیرد و استفاده از آنها برای بافت فرش های لوکس می باشد.

تمام الیاف فرش دستباف مورد استفاده در بافت فرش ایرانی را به دقت بررسی کرده ایم و سعی کرده ایم اگر نکته ای در مورد این الیاف هم دارید تمام روش های استفاده از این نوع نخ و الیاف را به شما بگوییم. می توانید آن را در قسمت نظرات با ما به اشتراک بگذارید.

اشتراک

0 نظرات

پاسخ دهید